Jackie Sleper
Soil - Maati 1
Published on monday 4 september 2012

Fotografie Petra Janssen, Studio Boot

Sushma K. Bahl Indiaas kunsthistoricus en curator, en Jackie Sleper.

Jackie Sleper, beeldend kunstenaar, timmert al jaren flink aan de weg, en met succes. In 2007 werd haar tijdens de Biënnale in Florence de eerste prijs in de categorie Sculpture and Installations overhandigd voor haar hele oeuvre. Momenteel werkt zij hard aan haar volgende project SOIL (Aarde), waarin zij haar visie op India verbeeldt.

2009 - 2012

Soms moet je gewoon mazzel hebben in je leven. En mazzel had ik zeker die dag, in 2007, tijdens de Biënnale van Florence. Ik werkte aan twee projecten tegelijk: Dulce y Amargo, een uitgebreide reizende tentoonstelling in Mexico, die anderhalf jaar zou gaan duren, en aan Shadow of Life, mijn 'autobiografie' waarin ik laat zien wie ik ben en waar ik vandaan kom.

Ik was net zo'n beetje aan het nadenken over wat ik hierna zou gaan doen toen mevrouw Sushma K. Bahl, een prominent kunstcriticus en curator, voor me stond. Ze had gehoord over Dulce y Amargo, alle objecten en schilderijen zorgvuldig bekeken, en vroeg mij of ik op dezelfde manier als ik met Mexico had gedaan mijn visie op haar land, India, zou willen verbeelden. Hier hoefde ik niet lang over na te denken – het land heeft altijd een sterke aantrekkingskracht op mij gehad – en ik zei meteen JA.

Nou, ik heb het geweten. Als ik een dergelijk project aanga, gooi ik mijn hele ziel en zaligheid erin. Ik neem een enorme duik, ver de diepte in. Al mijn zintuigen gescherpt op nieuwe prikkelingen. Ik moet een land voelen, zien, proeven, ruiken en horen. Maar, je thuis in boeken en achter internet verdiepen in een complex land als India is natuurlijk heel wat anders dan het land in werkelijkheid te beleven.

Ik ben nu ruim drie jaar en een aantal reizen door India verder, en krijg nu pas het gevoel het enigszins te doorgronden. De eerste keer dat ik door India reisde kreeg ik echt een cultuurshock. Onze taxi scheurde door de kapotte straten, gevuld met een enorme massa toeterende, elkaar links en rechts inhalende auto's en andere voertuigen. En opeens stond daar een witte koe midden op de weg, heel rustig te kijken. Ik wist niet wat ik zag. Ik had het wel op foto's gezien, maar het live meemaken is andere koek. Twee weken heb ik door de stad gezworven, door de slums, door de rijkere wijken, koffie bij de ambassade, thee bij het ministerie van Cultuur, en bij de douane niets. Alles wilden ze van me weten. Wie ik ben, wat ik doe, wat ik ga doen, hoe ik het ga doen, en waarom. Maar ja, dat was mij op dat moment ook nog niet helemaal duidelijk. Eerst moest ik het land voor mezelf nog in kaart brengen.
Ik heb toen ook grote bewondering gekregen voor Sushma K. Bahl, een groot liefhebber en kenner van kunst. Namens de regering nodigt zij regelmatig kunstenaars van over de hele wereld uit. Daar komen natuurlijk ook een hoop papierwerk en diplomatie bij kijken, maar onder alle omstandigheden, die behoorlijk hectisch kunnen zijn, bewaart ze haar kalmte. Daar neem ik mijn petje voor af, want de manier waarop je wordt aangesproken is niet altijd even aangenaam – je zou er soms van gaan steigeren – maar ze blijft beleefd. Heel knap.

Als ik dan 's avonds in mijn hotelkamer de dag nog eens de revue liet passeren vloog het me wel eens aan. Wat een heftige maatschappij! Gigantische armoede naast een even grote rijkdom, het kastensysteem...

Hoe ga ik dat allemaal in beeld brengen....

Soil - Maati 2
Published on Tuesday, 02 October 2012

2009 - 2012

Het in beeld brengen van mijn Indiase indrukken en gevoelens bleek uiteindelijk van het spreekwoordelijke leien dakje te gaan. Er is zoveel te zien, proeven, voelen, ruiken, horen, en te beleven... al mijn zintuigen stonden op scherp.

Een van de reizen die ik door India maakte voerde naar Jaipur. Wát een stad, boordevol mensen, kleuren, geuren, maar ook boordevol makaken ofwel rebel monkeys. Nou, ze doen hun naam eer aan, ze jatten wat ze maar te pakken kunnen krijgen, trekken aan je haren of slaan. Dat rebelse spreekt me wel aan, dat heb ik zelf ook wel een beetje, al steel of sla ik niet en trek ik ook niet aan haren. Deze apen inspireerden mij tot het maken van Pithora, een levensgrote paarsblauwe makaak. Op zijn hoofd en achterkant heb ik een oud Indiaas batikpatroon geschilderd als masker, en om zijn goddelijkheid weer te geven heb ik zijn ballen bekleed met zoetwaterparels. De naam Pithora is ontleend aan de plaats Pithoragarh en zijn prachtig beschilderde huizen.

In Jaipur heb ik een lezing gegeven over mijn werk en ideeën erachter. Ik was heel verrast over het aantal mensen dat uiteindelijk afkwam op dat witte mens met die grote bril (uit The Whàtlands??). Ze waren duidelijk nieuwsgierig naar wat ik kwam doen en waar ik mee bezig was, en herkenden veel in mijn manier van werken, in de diepere lagen en verhalen erachter. Wat het met name zo fascinerend maakte was dat zij mij op sommige gebieden heel mooi aanvulden met hun eigen ideeën. Zo heb ik bijvoorbeeld een serie werken gemaakt met als onderwerp de hond, een in de Indiase rangorde 'laag' dier. Dat dacht ik althans. Maar iemand vertelde mij toen dat een zeer belangrijke god ooit door een hond naar het hiernamaals is gebracht, en op dat moment moest ik mijn eigen idee over de positie van de hond in India flink bijstellen.

De lezing leidde af en toe overigens tot hilarische taferelen. Mijn Engels kun je niet echt uitmuntend noemen. Ik versta het goed, maar het Indiaas-Engels is toch weer andere koek. Het kost me heel wat moeite om dat te verstaan. Gelukkig had ik Sushma naast mij, die af en toe ingreep om mij voor grote blunders te behoeden.

Wat ik behoorlijk schokkend vond was dat ik met censuur te maken kreeg. Ik had een beeldje van Mahatma Gandhi gemaakt, hem naakt afgebeeld en met twee grote handen als vleugels in plaats van armen. Het mocht niet worden tentoongesteld vanwege het naakt, maar tegelijkertijd was er iemand van het ministerie van Cultuur die het wilde kopen, iets wat toch enigszins tegenstrijdig kan worden genoemd.

'It is good to die for religion, but for religious fanaticism one must neither live nor die.' (Mahatma Gandhi) De foto's bij deze blog zijn gemaakt door JanJacob Sleper.

Soil - Maati 3
Published on Tuesday, 10 October 2012

Bob Hiench

In New Delhi bezocht ik Bob Hiensch, de Nederlandse ambassadeur in India, dat wil zeggen dat was hij tot augustus van dit jaar. Tijdens een overheerlijke lunch bij hem thuis wees hij mij op het bestaan van de Indiase warli-kunstenaar Jivya Soma Mashe, die in 2009 voor zijn werk de Prins Claus Prijs had gekregen.

Op zijn aanraden hebben Sushma K. Bahl en ik Jivya dan ook bezocht in zijn woonplaats Dhamangaon in de provincie Maharashtra, een flink eind van New Delhi vandaan. 
Het was niet alleen een hell of a job om er te komen, ook de terugweg bleek niet zonder gevaren, gezien de flink aangeschoten chauffeur die met ons door de bergen scheurde. Tot overmaat van ramp vloog ook de motor nog in de fik. Maar goed, ik kan dit navertellen, dus dat is mooi. We moesten voor de ontmoeting met Jivya duidelijk wat overhebben.

We ontmoetten Jivya en zijn vrouw bij hen thuis waar we elkaars werk bekeken. Hoewel wij zo ongeveer in alles verschillen heeft ons werk toch heel veel raakvlakken, zo bleek. Zijn werk sprak mij zeer aan en hij roemde mijn verbeeldingskracht, wat natuurlijk erg leuk is om te horen uit de mond van iemand als Jivya. Met dank aan Sushma voor de nagenoeg simultaanvertaling.

Sequence 01   Klik op de afbeelding om te zien hoe wij ons voorstellen dat de koepel eruit gaat zien.

De koepel van mijn object SOIL.
De koepel van mijn object SOIL.

Ik verheug me dan ook erg op het immense project dat wij samen gaan ondernemen in Delhi. Er komt, waar precies weet ik nog niet, een enorme koepel van pakweg 4 bij 4 meter.

Die koepel gaan wij 'live' bewerken. Jivya en zijn familie beschilderen de buitenkant en ik neem de binnenkant voor mijn rekening, samen met een groep weeskinderen en vrouwen. Het project is geïnspireerd op de aardebruine koepel van mijn object Soil (dat uit 7 koepels bestaat) en waarin ik mijn visie geef op het werk van Jivya.

En nu is het dan zover. Sushma, Jivya en zijn kleinzoon Kishor Mashe zijn in Nederland gearriveerd. Ze logeren bij ons, dat wordt ongetwijfeld erg leuk en spannend. We gaan lekker koken en de tentoonstelling voorbereiden. Ik vind het heerlijk om een paar dagen ongestoord met hen samen te kunnen zijn voordat SOIL publiek gaat.

Soil - Maat 4
Published on Tuesday, 14 October 2012

Zo, het zit er alweer op, de opening. Lange tijd naar toegewerkt en opeens is het dan toch weer voorbij, sneller dan je denkt. Ik kijk er met heel veel plezier op terug. Mooie speeches van Sushma K. Bahl en Lilian Gonçalves-Ho Kang You van het Prins Claus Fonds, mooie opkomst en enthousiaste reacties. Wat wil je nog meer.


Fotografie Angeliek de Jonge

Fotografie Angeliek de Jonge

De dagen na de opening stonden in het teken van de workshops die Sushma, Jivya en zijn kleinzoon Kishor Mashe, en ik gaven voor kinderen van verschillende scholen waaronder de Maupertuus School in Driebergen. Ik zou dat wel vaker willen doen, want wat was dat leuk. We hebben met ze getekend, gepraat en vooral ook heel veel gelachen. Ik had enkele honderden lappen stof bruin geverfd om te gebruiken als ondergrond voor hun tekeningen. Onbetaalbaar waren de reacties van de kinderen op Jivya's uitleg dat als hij doeken in die kleur bruin zou maken, hij dat moest doen met een mengsel van klei en koeienpoep


Fotografie Angeliek de Jonge

We kregen veel enthousiaste reacties terug. 
Een greep hieruit: 'Besten Soesma het was top en super leuk dat wij er mochten zijn. Het was moelijk maar wel leuk en het drinken en de cocos koekjes was heerlijk .Wij zijn benieuwt naar doeken. En vonden de foto's heel mooi . ook het stukje in de telegraaf was stoer. Nog maals heel veel dank van alle leerlingen van de groep van Evert'; 'het was leuk en mooie kunst' en 'Het was heel leuk en interesant om te zien, en het was mooi. Groetjes Hugo.'
Nou, hier doe je het toch voor?


Fotografie Angeliek de Jonge

Tussen haakjes, de tentoonstelling SOIL is nog te zien in mijn atelier, in de weekends tot en met 11 november tussen 11.00 en 16.00 uur. Adres: Schalkwijkstraat 4, 3512 KS Utrecht. Welkom!

Wordt vervolgd...